Begin vorige eeuw bood een nieuw soort nep-zilver kansen om luxe uitziend bestek gemakkelijk en goedkoop te produceren. Het Nederlandse bedrijf Gero sprong hierop in en werkte samen met een reeks aan ontwerpers om goed ontwerp voor de massa bereikbaar te maken. Voor het Van Eesterenmuseum schreef ik er een stuk over in het kader van de reeks ‘het object van de maand’.

Bent u er al uit, voor kerst? Wat er op tafel komt, en vooral: hoe die tafel versierd gaat worden? In de museumwoning dekken we de tafel natuurlijk weer geheel in jaren 50 kerstsfeer, met servies van Fris Edam en bestek van Gero. Gerobestek is daarom in december het Object van de Maand.

Zilvium, zilmeta, zilduro
Gero is een Nederlands bedrijf dat betaalbaar bestek en serviesgoed met een typisch Nederlands ontwerp fabriceert. In 1912 werd het bedrijf te Zeist – bekend om de zilver- en pleetindustrie – opgericht onder de naam Eerste Nederlandsche Fabriek van Nieuw Zilverwerken v/h M.J. Gerritsen & Co. In 1918 werd deze naam hervormd tot het pakkender: Gero. Gero heeft zijn succes aan twee belangrijke strategische keuzes te danken. Enerzijds speelde het bedrijf in op een nieuw soort materiaal met het uiterlijk van zilver, maar zonder de kostbaarheid, kwetsbaarheid én het onderhoud ervan. Dit materiaal heet pleet, afgeleid van het Engelse Silver Plated, en bleek een aantrekkelijk alternatief dankzij de sterke legering van koper, zink en nikkel. Pleet bestek werd door Gero in de jaren 20 van de vorige eeuw op de markt gebracht onder de naam Gero-zilvium. Het leek op zilver, maar was het niet. De ontwikkelingen met dit materiaal zette enkele decennia door. Vanaf de jaren 30 introduceerde Gero het materiaal zilmeta, een opnieuw aangepaste legering die bestond uit chroom, nikkel en staal en daarmee nog onderhoudsvriendelijker was dan het zilvium. Vanaf 1959 leidde nieuwe innovaties tot zilduro: een materiaal met een nog hoger nikkelgehalte. Hierdoor kon hoogglans gepolijst worden en de eigenschappen van zilver nog beter worden nagebootst. Gero kreeg de naam een kwaliteitsproduct te leveren, dat gunstiger geprijsd was dan echt zilver bestek.

Onverwoestbaar en tijdloos
De tweede belangrijke keuze die Gero onderscheidend maakte was de aandacht voor ‘goed’ ontwerp. Door de jaren heen werkte het bedrijf met een indrukwekkende lijst ontwerpers aan vele iconische bestekken, waaronder Georg Nilsson, Chris van der Hoef, Jan Eisenloeffel, Gerrit van der Veen, Andries Copier, Rinze Hamstra en Dick Simonis. Simonis kwam na de Tweede Wereldoorlog bovendien vast in dienst bij Gero en ontwierp tot in de jaren 70 meerdere bestekken. Een daarvan, Rumba 515, is een opvallend rond en speels ontwerp. Daarbij is het een heel uitgebreid bestek dat als een van de weinige een speciaal lunchbestek heeft: een bestek dat qua maat precies tussen diner en dessert invalt. Het Rumba bestek is ook het Gerobestek dat in de Van Eesteren Museumwoning te zien is. Directeur van het Van Eesteren Museum, Anouk de Wit, is groot liefhebber van het Rumbabestek en kent het uit haar eigen jeugd. Toen zij het ouderlijk huis verliet, is zij het bestek voor zichzelf gaan sparen: ‘Het bestek is zo uitgebreid! Natuurlijk de messen, vorken en lepels in verschillende maten, maar er zijn ook eindeloos veel speciale onderdelen als vleesvorken en slacouverts. Ik vind het bestek prachtig en gebruik het dagelijks. Het is onverwoestbaar en tijdloos dankzij de mooie vorm. En niet te vergeten helemaal Goed Wonen verantwoord.’

67 jaar favoriet
Het Rumbabestek werd bij de oprichting van de museumwoning gedoneerd en siert sindsdien de eettafel. Onlangs heeft het museum echter nog een Gerobestek als donatie mogen ontvangen (de naam van dit bestek is op het moment van schrijven bij ons nog onbekend). Het is gedoneerd door Jan Roetman, coördinator museumgidsen bij het Van Eesteren Museum. Het bestek is van zijn ouders geweest en hij heeft er een persoonlijke band mee: ‘Mijn ouders kochten dit bestek voor hun trouwen. Nu ben ik met mijn ouders hun huis aan het opruimen en komen we meerdere andere bestekken tegen, maar dit Gerobestek is al die tijd gewoon gebruikt en was favoriet. Al die 67 jaar. Ik wist als kind ook niet beter en was destijds al onder de indruk van de ‘zwarte’ messen. Maar ook later, wanneer ik als volwassene bij hen op bezoek was, werd dit bestek gebruikt. Vergeleken met het bestek dat later in huis is gehaald, heeft het Gerobestek stijl en een mooie vorm.’ Anders dan het bestek Rumba heeft dit bestek een meer traditionele uitstraling en is daarom zeer geschikt voor de feestdagen. Om de nieuwe aanwinst te laten zien, wordt deze kerst de tafel in de woning er dan ook feestelijk mee gedekt.

Tand des tijds
Gero was vooral populair in de periodes 1920-1930 en 1950-1960. Vanaf de jaren 70 kreeg het bedrijf het moeilijk, maar het heeft de tand des tijds desondanks goed weten te doorstaan. Het merk bestaat en produceert nog steeds nieuwe besteklijnen. Maar, voor de unieke combinatie van materiaalinnovatie en vernieuwend Nederlands ontwerp moet men echter toch echt bij de oude modellen zijn van onder anderen Nilsson, Van der Hoef en Simonis. Die vintage-bestekken zijn overigens nog steeds erg in trek en voor zowel gebruikers als verzamelaars op Marktplaats te vinden.

Bezoek de museumwoning
Wilt u onze kersttafel met Gerobestek met eigen ogen zien? Dat kan! Tijdens een bezoek aan onze Van Eesteren Museumwoning, elke donderdag t/m zondag, van 14.30 – 16.00 uur. Onder leiding van een gids bezoekt u de jaren 50 woning en zijn collectiestukken. Ook kunt u een persoonlijke (kerst)herinnering met ons delen door het op te schrijven in het daarvoor bestemde notitieboek.
Kijk hier voor meer informatie over een bezoek aan de woning en kom alle bijzondere objecten daar zelf bekijken. Of lees hier meer over de museumwoning.

Dit artikel maakt deel uit van de maandelijkse reeks ‘Het Object van de Maand’, waarbij de collectie van het Van Eesteren Museum in de schijnwerpers wordt gezet. Alle andere Objecten van de Maand zijn hier terug te lezen.